Sản phẩm bán chạy

Hỗ trợ khách hàng

  • Kỹ thuậtKỹ thuật
  • Kinh doanhKinh doanh
Hotline: 0926.27.79.79

Thống kê truy cập

  • Tổng lượt truy cập:
  • Số người đang online:

Tin tức

01

11 - 2012

Tương tác loa và phòng nghe

Cập nhật lúc 4:38:59 04:38:59 PM

Rất nhiều tính toán khoa học có thể chỉ ra chỗ đặt loa tốt nhất trong phòng dựa trên nguyên tắc và tính toán theo không gian ba chiều. Song, trong điều kiện nghiệp dư, những người nghe bình thường khó có thể sắp xếp chỗ để loa một cách hợp lý nhất.

 

Để hiểu được các hướng dẫn có thể trợ giúp, trước tiên bạn nên nắm rõ vài vấn đề cơ bản về cách truyền âm thanh khi chúng ra khỏi loa. Mọi bề mặt của căn phòng và đồ vật trong phòng đều là những vật phản xạ âm thanh và ý nghĩ cho rằng âm thanh chỉ đi thẳng từ loa đến tai người nghe là không chính xác. Trong thực tế, có vô só sóng âm đến tai bạn qua các phản xạ với đồ vật, tường hoặc sàn phòng nghe. Hình ảnh stereo cũng được tạo thành từ thời gian đến của các sóng âm(phase), tuy nhiên sự định vị chính xác của hình ảnh có thể bị nhiễu do các phản xạ. Những yếu tố khác như âm sắc hay màu sắc của âm thanh, tính chất của nhạc cụ, độ trong của giọng ca cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều sự kết hợp giữa âm thanh thẳng và âm thanh phản hồi.

Để tránh các âm thanh phản hồi, nhiều chuyên gia chủ trương đặt các loa vào một vùng "chết" của phòng nghe, nơi mà các phản xạ âm thanh sẽ ở mức nhỏ nhất, chẳng hạn, đặt loa ở gần những bức tường có treo rèm dày. Việc xử lý âm học phòng nghe cũng chính là để triệt tiêu phần nào các âm thanh phản xạ này. Nếu bạn muốn nghe loa phát ra âm thanh chính xác theo phân tích kỹ thuật về đáp tuyến tần số mà nhà sản xuất đã chỉ ra thì hãy đặt chúng vào vùng không chịu phản xạ âm thanh, hay vùng "chết" của phòng nghe. Tuy nhiên, trong trường hợp này, ampli của bạn phải có công suất lớn hơn so với khi không có tiêu âm.

 

Vậy một căn phòng thông thường không có tiêu âm thì âm thanh sẽ thế nào? Nhờ sự phản xạ âm từ những bức tường hậu và tường bên, âm thanh sẽ được "nhân công suất" và bạn nghe thấy to hơn hẳn so với khi có tiêu âm. Chỉ cần to hơn chút nữa là sẽ có cảm giác âm thanh bị rối, bị dội tiếng bass... Không hề có ảo thuật gì ở đây. Bạn chỉ cần thử đặt một loa ra ngoài vườn và âm thanh khi ấy sẽ rất nhỏ, thiếu sức sống động nếu so sánh với khi đặt trong phòng khách tiêu chuẩn.

Một trong những vấn đề tiêu âm đối với loa là tất cả các thiết bị hấp thu âm thanh như rèm hay thảm ta dùng trong phòng sẽ hạn chế rất tốt phản xạ âm thanh trung và cao (từ 500 - 20.000 Hz), nhưng kém hay hoàn toàn không có tác dụng khi gặp tần số thấp (dưới 200 Hz). Và các tần số thấp lại luôn được căn phòng khuyếch đại nhiều nhất, trong nhiều trường hợp, tới 12 dB ở dưới 100 Hz. Đặt các loa tại vùng "chết" sẽ chỉ đạt được hiệu quả đối với dải trung và cao, còn lại thì sẽ làm trầm trọng hơn vấn đề về tần số thấp.

 

Để đánh giá hiệu ứng của các bức tường và sàn đối với tín hiệu tần số thấp (dưới 200 Hz) của loa, người ta đã thí nghiệm dùng một loa đặt ở nhiều vị trí khác nhau trong phòng. Đặt loa trên sàn (hoặc tựa vào một bức tường trên một bệ hay giá đỡ cao) thì mức nén âm tăng lên trên dưới 6 dB. Nếu để loa trên sàn và tựa lưng vào tường sau, mức nén âm tăng lên khoảng 12 dB, còn nếu đặt nó vào đúng góc nhà thì mức nén âm tăng tới 18 dB. Với phần lớn chúng ta, nếu loa của bạn thiếu bass, cách dễ nhất để sử dụng các nhân tố khuyếch đại tần số thấp này là đặt loa gần vào tường sau (loa bookshelf vẫn phải có chân loa).

Kết quả, nếu ta di chuyển loa gần tới bức tường phía sau sẽ làm tăng tín hiệu bass đầu ra và đồng thời cũng có thể kết hợp rất tốt với phòng nghe dựa trên kích thước của phòng đặt loa.

Ngược lại, nếu bạn di chuyển loa ra xa bức tường thì tín hiệu bass đầu ra sẽ giảm và việc kết hợp với phòng nghe sẽ kém hơn. Đây chính là phương pháp đầu tiên để bạn có thể điều chỉnh chế độ bass cho loa bởi phần lớn loa có thể được cân bằng giữa bass với trung và treble bằng việc dịch chuyển loa gần hơn hay xa hơn bức tường phía sau.

 

Bạn cũng có thể tránh khỏi chế độ phòng nghe không ưng ý bằng việc điều chỉnh vị trí ngồi. Hãy xem xét điều gì xảy ra nếu bạn đặt loa dựa vào tường ở cuối phòng, còn bạn ngồi trên ghế ở sát đầu kia của phòng. Trong trường hợp này, không chỉ có loa kết hợp với các chế độ phòng nghe ở điểm tăng cường tiếng bass mà chính bạn cũng đang ngồi ở đúng điểm có thanh áp bị dâng cao. Theo các tính toán và thử nghiệm thực tế, với các tần số thấp khoảng dưới 50 Hz, cường độ có hơi tăng cao thì phần lớn người nghe vẫn không bị ảnh hưởng gì và trên thực tế thì những người say mê các âm trầm dịu êm sẽ vẫn cảm thấy dễ chịu. Nhưng với những mức tần số khác khoảng từ 70 Hz đến 120 Hz, người nghe sẽ cảm thấy rất mệt. Trong trường hợp này hãy dịch chuyển vị trí ngồi trong phòng về phía đặt loa.

Câu trả lời thực sự cho việc định vị loa trong phòng nghe là phải thử nghiệm. Chỉ một thay đổi vị trí ngồi, người nghe đã thưởng thức một âm thanh khác hẳn vì không phải ai cũng có điều kiện di chuyển loa theo chiều rộng của căn phòng.

 

Khi nhà thiết kế đã lựa chọn để cung cấp một kiểu thùng loa trình diễn tiếng trầm gây ấn tượng thì rất có thể bạn sẽ gặp phải rắc rối về phần bass cho phòng nghe. Với kiểu loa phản xạ tiếng trầm (bass reflex). Ở đây, khi vận hành, loa bass kích thích cộng hưởng trong thùng loa do sự đàn hồi của thể tích khí và khối khí chuyển động ra ở cổng thoát khí. Kết hợp với cộng hưởng trong phòng, tín hiệu bass thoạt đầu gây ấn tượng, nhưng sau đó nhanh chóng bắt đầu tràn ngập cả tín hiệu trung tần của loa và đôi khi trở nên khó chịu đối với người nghe trong các căn phòng không có thiết bị triệt tiêu tiếng bass. Kiểu tiếng bass như vậy được mô tả bằng việc nhấn mạnh quá mức các khí cụ bass và thiếu độ rõ tách bạch trong vùng âm này.

Các loa Transmission Line là một kiểu đặc biệt của thiết kế một phần tư bước sóng, với cột loa được kéo dài. Với một đường truyền phát dài của tiếng trầm, chế độ phát âm mạnh nhất thường ở một tần số khá thấp làm người nghe không cảm thấy dễ chịu và luôn bị ấn tượng ở cường độ mãnh liệt tại tần số đó. Các loa Transmission Line nhỏ hơn thường sẽ nghẹt trầm trọng khi có các vấn đề về dội âm. Tuy nhiên, có một dòng loa khác ít biểu lộ các rắc rối này hơn và có khả năng hòa nhập với phòng nghe theo cách tốt hơn. Những loa này là các loa panel kiểu tĩnh điện.

Điển hình là loa mành lưỡng cực của Quad, MagnePlanar, MartinLogan... Song, trên thực tế, bất kỳ loa lưỡng cực nào cũng có những nhược điểm, chẳng hạn như tiếng trầm không sâu bằng các loa thùng. Với các loại loa mành lưỡng cực nói trên, bạn có thể thu được những kết quả tốt nhất bằng việc đặt nó ở khoảng một phần ba căn phòng kể từ tường hậu. Cách sắp xếp này đưa lại cho các loa panel tiếng bass sáng sủa và chế độ nghe tạm chính xác trong phòng. Ban đầu, nó sẽ làm bạn hơi sốc vì không thể nghe được âm thanh chắc nịch mà loa hộp có thể truyền tải, nhưng một khi bạn thay đổi sự cân bằng, các loa lưỡng cực có rất nhiều lựa chọn thích hợp cho những ai có phòng nghe đủ lớn.

 

Phía trên vùng tần số thấp, nơi các chiều dài bước sóng tương tác với các kích thước phòng nghe là một khu vực chuyển tiếp sang tần số trung, nơi các sóng âm ít chịu tác động phản xạ hơn. Thay vào đó, chúng bị biến đổi do hiện tượng khuyếch tán và nhiễu xạ. Sự chuyển tiếp này xảy ra điển hình giữa 200 - 400 Hz trong các phòng nghe lớn, nhưng có thể cao hơn trong những phòng nghe nhỏ hơn. Do đó, các phòng nghe nhỏ là nơi nảy sinh những vấn đề khó giải quyết nhất. Ở vùng bass cao hơn, bạn có thể bắt đầu thêm các vật liệu siêu âm để điều chỉnh tiếng dội. Các miếng vật liệu trang trí nội thất, những chiếc sofa bọc nhung và giá sách lớn chứa đầy ắp sách sẽ giúp bạn giải quyết phần nào vấn đề. Các tấm thảm, rèm cửa, các bức tranh và nệm sẽ giúp hấp thu âm thanh trong vùng có âm thanh tần số cao. Một tủ đầy sách có bánh xe sẽ rất hữu ích vì sẽ có lúc bạn muốn di chuyển nó quanh phòng, nhất là dọc theo các tường bên để điều chỉnh các phản xạ âm thanh khó chịu.

Mô hình lý tưởng cho một chế độ nghe stereo tốt là đặt các loa đối xứng trong phòng nghe sao cho từng loa có phản xạ từ các tường và đồ vật ngay kế bên gần giống nhau và như thế sẽ có cùng đặc tính âm sắc. Việc thử nghiệm rõ ràng vị trí đặt là công việc quan trọng bạn cần làm trong ngày.

Các tin khác